ΤΟ ΑΙΩΝΙΟ ΓΙΓΝΕΣΘΑΙ


ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ -Raphael_School_of_Athens_MichelangeloΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΡΑΦΑΗΛ «Η ΣΧΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ» 1510-1511

To αντικείμενο της φιλοσοφίας του Ηράκλειτου  είναι ο εσωτερικός ρυθμός, ο Λόγος που είναι ο νόμος του αιώνιου γίγνεσθαι ,ο  ρυθμιστής του σύμπαντος.Ο ΛΟΓΟΣ ΕΙΝΑΙ Η ΨΥΧΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ  ΗΡΑΚΛΕΙΤΙΑΣ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗΣ Αυτή η τάξη του κόσμου, η εσωτερική του νομοτέλεια, με τους αναπόσπαστους  από αυτήν νόμους, δηλαδή με το ρυθμό της, είναι ο αιώνιος Λόγος του κόσμου και η δύναμη που βρίσκεται μέσα στα πράγματα.

Η κίνηση αυτή του γίγνεσθαι εκφράζεται με την συνεχή ροή του ποταμού που ολοένα ανανεώνεται. Μέσα στον Λόγο, ο Ηράκλειτος, δένει ένα μόνο υλικό στοιχείο, το Πυρ, που άποτελεί την  εμπειρική αποκάλυψη του Λόγου , δηλαδή την δυναμική ενέργεια ικανή να μετατρέψει και να μετατραπεί στα διάφορα στοιχεία πού διαμορφώνουν τον κόσμο. «Αεί γίγνεσθαι και μεταβάλλεσται πάντα και μηδέν μηδέποτε επί το αυτό μένειν». Η ύπαρξη του Πυρός δημιουργεί μαζί με τον Λόγο ένα κόσμο άπειρο, άναρχο, ανώλεθρο, αυτορυθμιζόμενο που μετατρέπεται σε ποικίλες μορφές. Ο κόσμος αυτός είναι η αρμονία των αντιθέσεων. Το καλό και το κακό είναι οι αντίθετες όψεις του ίδιου πράγματος.

Η όλη λοιπόν φιλοσοφία του Ηράκλειτου στρέφεται γύρω από τον Λόγο και τη Φωτιά, αλλά ο  Λόγος δεν πρέπει να συγχέεται με την Λογική.

Λογική είναι η μέθοδος προσεγγίσεως της Αλήθειας, ενώ Λόγος είναι η ίδια η Αλήθεια. 

Ο ΛΟΓΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΕΙ ΤΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΑ ΣΥΝΔΕΕΙ ΩΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ. ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΓΙΝΕΤΑΙ ΦΑΝΕΡΟ ΩΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΠΟΤΙΣΜΕΝΟ ΜΕ ΤΟΝ ΛΟΓΟ, ΓΙ ΑΥΤΟ ΚΑΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ «ΣΥΛΛΗΦΘΕΙ».

Ο Λόγος είναι παγκόσμιος και υπάρχει αιώνια (του δε λόγου τουθ’εόντος αεί…), αλλά οι περισσότεροι άνθρωποι δεν δρούν σύμφωνα με αυτόν. Ασχολούνται με αυτόν, αλλά το πλήρες νόημά του τους ξεφεύγει γιατί βρίσκονται σε ασυμφωνία μαζί του. Κι ενώ ο Λόγος, δεν είναι κάτι έξω από την άνθρωπο, ο άνθρωπος «θεωρεί ξένο αυτό που συναντάει κάθε μέρα».

Λόγος που κυβερνά τα πάντα, ο «διοικών λόγος» είναι αυτός που προκαλεί τις «τροπές της φωτιάς» για να αρχίσει ο κόσμος. Ο κόσμος ούτε υπάρχει, ούτε είναι. Γίγνεται. Τα πάντα διαρκώς μεταβάλλονται. Μονάχα η κίνηση και η αλλαγή υπάρχουν πάντα. Αυτές προκαλούν τις μεταμορφώσεις όλων των πραγμάτων. Αυτός ο θεμελιώδης νόμος της ύπαρξης, της αλλαγής, πού δεν φαίνεται σαν απλή εμφάνιση αλλά σαν κάτι πολύ περισσότερο αυθεντικό και συγκεκριμένο.. Η αρμονία των αντιθέσεων αιωνίως σε αγώνα μεταξύ τους, γεννά τον Λόγο, την απώτερη λογική αιτιολογία του κόσμου, τον Θεό.

Αν παρατηρήσουμε προσεκτικά τη φύση γύρω μας, θα δούμε οτι ζωή σημαίνει κίνηση και αλλαγή. Τίποτα δεν είναι τώρα όπως ήταν πριν ένα δευτερόλεπτο, ούτε και θα είναι το ίδιο σε λίγο. Τίποτε δεν είναι σταθερό. Ακόμη και οι  βράχοι, και εκείνων τα μόρια κινούνται. «Δεν μπορείς να μπείς δύο φορές στο ίδιο ποτάμι». Το ποτάμι άλλαξε, το ίδιο αλλάζουμε κι’εμείς.Οι εξωτερικές μορφές φαινομενικά, είναι στατικές. Στο εσωτερικό τους, όμως, η πραγματική τους μορφή έχει αλλάξει. Οποιος μένει προσκολλημένος στις εξωτερικές μορφές, μένει προσκολλημένος σε κάτι που πέθανε και χάνει τον έλεγχο της πραγματικότητας.

«Ο Ηλιος κάθε μέρα νέος ανατέλλει». «Στα ίδια νερά των ποταμών και μπαίνουμε και δεν μπαίνουμε, και είμαστε και δεν είμαστε». «Την φθαρτή ουσία δεν μπορείς να την αγγίξεις, δύο φορές στην ίδια κατάσταση, γιατί, καθώς αλλάζει, ορμητικά και γρήγορα, σκορπάει, και πάλι μαζεύει, πλησιάζει και απομακρύνεται».

Αυτό που υπάρχει είναι ένας ΡΥΘΜΟΣ ο μοναδικός ρυθμός που εναρμονίζει τις κινήσεις των ποικιλόμορφων εκδηλώσεων. Με τον ρυθμό αυτό η Σκέψη και ο Κόσμος είναι δεμένα.Ο ρυθμός αυτός είναι ο ρυθμός της Διαλεκτικής που συλλαμβάνει το «εν γίγνεσθαι ΕΙΝΑΙ» της ενότητας των αντιθέσεων και επιβάλλεται πάνω στην ανθρώπινη αντίληψη. ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ. «Ποταμοίς τοις αυτοίς εμβαίνομεν τε και ουκ εμβαίνομεν, ειμέν τε και ουκ ειμέν.»

Ολα μεταβάλλονται, τίποτε δε μένει σταθερό, ακίνητο:αεί γίγνεσθαι και μεταβάλλεσθαι και μηδέποτε το αυτό μένειν».

Οι περισσότεροι άνθρωποι, επιδιώκουν τη μονιμότητα, κι’έτσι προσκολλώνται στο εξωτερικό. Τούτο συμβαίνει γιατί θέλουν να είναι και φοβούνται μήπως χαθούν, αν δεν είναι.

Γνωρίζουμε, όμως, οτι μονάχα όποιος αποβάλλει τον εαυτό του ολοκληρωτικά, μονάχα όποιος φορέσει τη μάσκα και παύσει να είναι, μονάχα αυτός αποκτά ενόραση του θείου.Τα πάντα ρει και ουδέν μένει.

Ηράκλειτος διακρίνει αφυπνισμένους και καθεύδοντες (κοιμώμενους). Οι κοιμώμενοι δεν κατανοούν την ατέρμονα ροή των συμβάντων και των πραγμάτων και παραμένουν σαν υπόδουλοι, όμηροι ψευδών (εύκολων) δοξασιών, πού ο καθένας τους δημιουργεί σε μιά δική του υποκειμενική διάσταση, ή όπως λέει ο Ηράκλειτος, σε έναν δικό του κόσμο. Αφυπνισμένοι είναι αντιθέτως εκείνοι πού έχουν κατανοήσει τη βαθειά διαφορά μεταξύ του λόγου, (ως ένδειξης και οιωνού της αλήθειας), και της αιτίας. Η κατανόηση αυτής της διαφοράς αποτελεί κατανόηση του νόμου πού ρυθμίζει τον κόσμο, δηλαδή την αρμονία των αντιθέσεων (εναντιοδρομία). «Αυτό πού αποτελεί αντίθεση είναι συμφωνία και από τα ασύμφωνα πράγματα πηγάζει ομορφώτατη αρμονία και όλα τα πράγματα γεννώνται από το νόμο της έριδας».Τοις εγρηγορόσιν ένα και κοινόν κόσμον είναι, των δε κοιμωμένων έκαστον εις ίδιον αποστρέφεσθαι.

Δεν υπάρχει καλό και κακό, διακηρύσσει ο Ηράκλειτος, γιατί το καλό και το κακό είναι ένα. Το κάθε τι εμπεριέχει και το αντίθετό του και συνθέτουν μαζί ένα αρμονικό όλο. Η ζωή είναι θάνατος και ο θάνατος ζωή, ανάλογα με το επίπεδο συνειδητότητάς μας. Θάνατο ονομάζει τη γέννηση όταν λέει: «θάνατος είναι όσα βλέπουμε όταν είμαστε ξύπνιοι και ύπνος όσα βλέπουμε όταν κοιμώμαστε».

Το φως και το σκοτάδι δεν είναι ξέχωρες οντότητες΄ απλά το ένα είναι η απουσία του άλλου. Το μίσος και η αγάπη δεν είναι ξέχωρες οντότητες. Απλά, το μίσος είναι η αρνητική εκδήλωση της αγάπης.

Παντού στη ζωή μας συναντάμε την αντίφαση. Τίποτα όμως, μέσα σ’αυτή την αντίφαση δεν είναι λάθος. Μονάχα η πεπερασμένη μας λογική δεν μπορεί να συλλάβει τον όμορφο, αρμονικό κόσμο που δημιουργείται από μία τέτοια αντίφαση.

Οσο περισσότερο συνειδητοποιείς το σκοτάδι, τόσο περισσότερο προσεγγίζεις το φως. Ο Ηράκλειτος δεν διαλέγει ούτε το αρνητικό ούτε το θετικό.Η πεμπτουσία της ανθρώπινης νοημοσύνης έγκειται στην ικανότητά μας να προσαρμοζόμαστε στις αλλαγές που προκαλεί η κίνηση γύρω μας. Τί είναι η προσαρμοστικότητα? Είναι η ικανότητα να καθορίσουμε άμεσα τη στάση μας κάθε φορά που προκύπτει μία αλλαγή, ώστε να διατηρείται πάντα η αρμονία. Προσαρμοστικότητα, λοιπόν, σημαίνει δράση.

«Ο Θεός είναι μέρα και νύκτα». Αλλά και «μία είναι η φύση ημέρας και της νύκτας». Ο πόλεμος και η ειρήνη είναι ένα. Η ένδεια και ο κορεσμός είναι ένα. Το ένα ελκύει το άλλο, γιατί όσο είναι χωριστά είναι μισά. Μόλις ενωθούν δημιουργούν ένα πλήρες σύνολο.Ο ανήφορος και ο κατήφορος είναι ο ίδιος δρόμος, το καλό και το κακό, ο Θεός και ο Διάβολος, δεν είναι παρά οι αντίθετοι πόλοι του ίδιοι φαινομένου. Πού αρχίζει ο ένας πόλος και πού ο άλλος? Κανείς δεν μπορεί να το καθορίσει. «Στον κύκλο, η αρχή και το τέλος είναι το ίδιο» Το πάν λοιπόν, είναι Θεός. Ο,τι υπήρξε, ό,τι υπάρχει και ό,τι θα υπάρξει.

Ο Ηράκλειτος δεν πιστεύει την δημιουργία του κόσμου από κάποιο Ον. «Τούτο τον κόσμο, πούναι ο ίδιος για κάθε ον, δεν τον έπλασε ούτε κάποιος από τους Θεούς ούτε κάποιος απότους ανθρώπους, αλλά πάντα ήταν και είναι και θα είναι αείζωη φωτιά, που με μέτρο ανάβει και με μέτρο σβήνει». Ο κόσμος, λοιπόν, δεν δημιουργήθηκε, γιατί τότε θα έπρεπε να υπήρχε στιγμή κατά την οποία δεν υπήρχε τίποτα, κι’αυτό το τίποτα θα έπρεπε να προκαλέσει το κάτι.Κόσμον τον δε, τον αυτόν απάντων, ούτε τις θεών ούτε ανθρώπων εποίησεν, αλλ’ ην αεί και έστιν και έστε πύρ αείζωον.

Αείζωη φωτιά που πάντα έχει ζωή είναι ο κόσμος κατά τον Ηράκλειτο, μία φωτιά που με μέτρο, με αναλογία, ανάβει και σβύνει, μεταβάλλεται. Κι’η μεταβολή αυτή προκαλεί όλες τις μορφές. Πρώτη μεταμόρφωση της φωτιάς είναι η θάλασσα. Μετά η θάλασσα μετατρέπεται σε γη και σε θερμό αέρα. Ο Λόγος, ή ο Θεός, επιδρά με τον αέρα στη φωτιά και τη μετατρέπει σε υγρό. Το υγρό αυτό ονομάζεται από τον Ηράκλειτο «θάλασσα» και αποτελεί το «σπέρμα του κόσμου». Από το σπέρμα αυτό δημιουργείται η γη κι’ο ουρανός και ό,τι περιέχουν αυτά τα στοιχεία.

Τα τέσσερα στοιχεία, η φωτιά, ο αέρας, το νερό και η γη δεν είναι βέβαια, τα ίδια στοιχεία που βιώνουμε στην καθημερινή μας ζωή. Είναι απλώς καταστάσεις του Οντος που περιγράφουν τα στάδια της εξελίξεως.

Οπως περιγράφει την εισέλιξη, ο φιλόσοφος έτσι περιγράφει και την ανέλιξη, την επιστροφή στην αρχική ουσία, την επανενσωμάτωση. Μιας και ο «ανήφορος κι’ο κατήφορος, ο δρόμος που οδηγεί προς τα κάτω κι’αυτός που οδηγεί προς τα πάνω, είναι ο ίδιος δρόμος», μπορεί ο κόσμος να αναχθεί στην πρώτη αρχή, τη φωτιά. «Η θάλασσα ξαναλλάζει σε φωτιά στην ίδια εκείνη αναλογία που ήταν που ήταν πριν γίνει γη».

Ο Ηράκλειτος μίλησε για τη ζωή και τον θάνατο. Θάνατο ονομάζει τη γέννηση όταν λέει: «θάνατος είναι όσα βλέπουμε όταν είμαστε ξύπνιοι και ύπνος όσα βλέπουμε όταν κοιμώμαστε», και  αγωνίζεται για να μετατρέψει τον άνθρωπο,  σε άριστο. Διδάσκει λοιπόν τους άριστους να ενδιαφέρονται μονάχα για την αιώνια δόξα, κι΄όχι για να γεμίσουν τη κοιλιά τους σαν τα κτήνη. (Αιρώνται γαρ εν αντί απάντων οι άριστοι, κλέος αέναον θνητών, οι δε πολλοί κεκόρηνται οκώσπερ κτήνεα).

Κι’ «η υγρασία της ψυχής είναι ο θάνατος», γιατί η ψυχή προέρχεται από την ξηρότητα της φωτιάς. Η ξερή ψυχή, αυτή που δεν έχει υδρανθεί από τα πάθη, είναι η πιο σοφή και η πιο καλή. Τέτοια ψυχή συναντάμε στους άριστους. Ενας, όμως, άριστος αξίζει, για τον Ηράκλειτο, όσο δέκα χιλιάδες.

Η  πρόοδος είναι εφικτή μονάχα όπου υπάρχει αντίσταση, πρόκληση από το περιβάλλον. Οπως για να λάμψει το φως απαιτείται η αντίσταση του ηλεκτρικού λαμπτήρα, έτσι και για να ακτινοβολήσει το φως του εαυτού χρειάζεται η αντίσταση του περιβάλλοντος. «Δεν είναι τόσο καλό για τους ανθρώπους να γίνονται όλα όσα θέλουν» (Ανθρώπους γίγνεσθαι οκόσα θέλουσιν άμεινον).

Απαραίτητη για τον άνθρωπο είναι η παιδεία. Αυτή τρέφει και ζωογονεί την ψυχή του ανθρώπου. Για τον Ηράκλειτο, η παιδεία είναι ένας δεύτερος Ηλιος (Την παιδείαν έτερον ήλιον είναι τοις πεπαιδευμένοις).

Τί είναι όμως, σοφό για τον Ηράκλειτο; «ένα μονάχα πράγμα: να γνωρίζεις σε βάθος τον νού που κυβερνά τα πάντα μέσα στα πάντα» (Εν το σοφόν, επίσταται γνώμων, στέη εκυβέρνησε πάντα δια πάντων).

Η ύψιστη σοφία, η γνώση του εαυτού, είναι δυνατή για όλους, μας λέει ο Ηράκλειτος. (Ανθρώποισι πάσι μέτεση γιγνώσκειν εαυτούς και φρονείν). Η φρόνηση, όμως, δεν προέρχεται από την πολυμάθεια. (Πολυμαθίη νόον έχειν ου διδάσκει). Η εύφρων σκέψη είναι μεγίστη αρετή. (Το φρονείν αρετή μεγίστη). Μονάχα με τη χρήση της σκέψεώς του μπορεί ο άνθρωπος να προχωρήσει σταθερά. Διαφορετικά κινδυνεύει να παρασυσθεί έξω από την πορεία του και να χαθεί μέσα στα σκοτάδια της άγνοιας.

Σε όλη του τη ζωή ο Ηράκλειτος έψαχνε να γνωρίσει τον εαυτό του, για να καταλήξει στο συμπέρασμα οτι όποιο δρόμο κι’άν βαδίσεις δεν θα βρείς τα πέρατα της ζωής΄ τόσο μεγάλο είναι το βάθος της. «Ο λόγος της ψυχής αυξάνει από τον εαυτό του». Και αφού η ψυχή  και το σύμπαν είναι μέρος του όλου,  ο άνθρωπος ψάχνει να ανακαλύψει, να συλλάβει, τη δύναμη που βρίσκεται πίσω από την διαδικασία εκείνη όπου ο ζητών και το ζητούμενο, ο ορών και ορώμενος είναι ένα. Και μονάχα όταν βιώσουμε την ύψιστη έκσταση της κοσμικής φώτισης μπορούμε να νοιώσουμε αυτή τη σχέση. Τέλος, στην αναζήτηση δεν μπορείς να υπάρξεις, γιατί ο κόσμος δεν είναι στατικός, βρίσκεται σε διαρκές γίγνεσθαι. αναζήτησης της ψυχής, θα μετατοπίζει συνεχώς τα όρια της συνειδητότητάς μας μέχρι να κατορθώσουμε να γκρεμίσουμε τα σύνορα ανάμεσα στον εαυτό μας και στο σύμπαν για να βιώσουμε το ενιαίο των πάντων.

«Εδιζησάμην εμεωυτόν»αναζήτησα τον εαυτό μου αναφώνησε ο Εφέσιος φιλόσοφος 2.500 χρόνια πριν και όπως είπε ο Νίτσε, «εφ’όσον ο κόσμος χρειάζεται αιώνια την αλήθεια, αιώνια θα χρειάζεται και τον Ηράκλειτο».

Advertisements

3 thoughts on “ΤΟ ΑΙΩΝΙΟ ΓΙΓΝΕΣΘΑΙ

  1. ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΥ
    Εάν μη έλπηται ανέλπιστον, ουκ εξευρήσει. αν δεν ελπίζεις το ανέλπιστο, δεν θα το βρεις.
    Τα ανθρώπων δοξάσματα παίδων αθύρματα. οι γνώμες των ανθρώπων είναι παιδιάστικα παιχνίδια.
    Αγαθόν και κακόν ταυτόν
    Πόλεμος πάντων μεν πατήρ εστί, πάντων δε βασιλεύς. Και τους μεν θεούς έδειξε, τους δε ανθρώπους, τους μεν δούλους εποίησε, τους δε ελευθέρους.
    Ήλιος ούκ αν υπερβήσεται μέτρα. [ακόμα και] ο ήλιος δεν μπορεί να υπερβεί τα μέτρα [που του αναλογούν]
    Ποταμώ ουκ έστιν εμβήναι δις τω αυτώ. δεν μπορείς να μπεις δυο φορές στο ίδιο ποτάμι
    Την οίησιν προκοπής εγκοπήν. η έπαρση είναι εμπόδιο της προκοπής
    Φύσις κρύπτεσθαι φιλεί.
    Ξυνόν γαρ αρχή και πέρας επί κύκλου περιφερείας. σε έναν κύκλο, κάθε σημείο είναι ταυτόχρονα και αρχή και τέλος.
    Τα πάντα ρει και ουδέν μένει.
    Χρόνος παις εστι παίζων πεττεύων. Παιδός η βασιλεία
    Τοις εγρηγορόσιν ένα και κοινόν κόσμον είναι, των δε κοιμωμένων έκαστον εις ίδιον αποστρέφεσθαι.
    Ψυχήσιν Θάνατος ύδωρ γενέσθαι, ύδατι δε θάνατος γην γενέσθαι, εκ γης δε ύδωρ γίνεται, εξ ύδατος δε ψυχή.

  2. «ο άναξ ου το μαντείον εστι το εν Δελφοίς, ούτε λέγει, ούτε κρύπτει αλλά σημαίνει» [Ο άναξ (ο Απόλλων), στον οποίο ανήκει το μαντείο των Δελφών, ούτε λέει φα-νερά, ούτε αποκρύπτει, αλλά τα λέγει εμμέσως, τα υποδηλώνει, αφήνει να υπονοηθούν].ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

  3. Ο ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΝΑΝΤΙΟΔΡΟΜΙΑΣ – Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΩΝ ΑΝΤΙΘΕΤΩΝ

    Για τον Jung, ο Νόμος της Εναντιοδρομίας εξυπηρετεί την πορεία του ανθρώπου προς την αυτοπραγμάτωσή του, μέσα από τον επαναπροσδιορισμό και την εκ νέου νοηματοδότηση της ζωής του. Σύμφωνα με το Νόμο αυτόν όταν μία ενεργειακή ροή, ένα ψυχικό δυναμικό αναπτυχθεί μονομερώς και παγιωθεί ως τρόπος ή στάση ζωής – χωρίς τη συμπλήρωση του αντιθέτου του- θα φτάσει στο ανώτατο σημείο ανάπτυξης και εκδήλωσης και μετά θα ακολουθήσει μία διαμετρικά αντίθετη πορεία από την αρχική, για να μπορέσει η εκδηλωθείσα ψυχική ενέργεια να συμπεριλάβει και να αφομοιώσει το αντίθετό της, που μέχρι τότε είχε παραμεληθεί. Κάθε ενέργεια έχει πάντα δύο πόλους. Σκοπός λοιπόν της Εναντιοδρομίας είναι η ισορροπία των δύο αυτών αντίθετων πόλων και ο Jung ενσωμάτωσε στο φιλοσοφικό του σύστημα αλλά και στις μεθόδους ψυχοθεραπείας που εφάρμοσε, τον περίφημο Νόμο της Εναντιοδρομίας ο οποίος βασίζεται στη φιλοσοφία του Ηράκλειτου περί αρμονίας των αντιθέτων.

    Ο ίδιος απέδωσε την έμπνευση και τη φιλοσοφική σύλληψη αυτού του Νόμου στον ίδιο τον Ηράκλειτο, ο οποίος πρώτος μίλησε για την επιτακτική ανάγκη της συνένωσης των αντιθέτων,τόσο μέσα στη Φύση όσο και μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο. Πάνω σε αυτή την ηρακλειτική αρχή, ο Jung προσπαθούσε να απλώσει μια γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα σε δύο φαινομενικά αντίθετα στοιχεία στην προσωπικότητα των ασθενών του: στο συνειδητό από τη μία (με την ορθολογική σκέψη και τον κριτικό νου)και το ασυνείδητο από την άλλη (με όλες τις αρχέγονες και ατιθάσευτες ενέργειες του.)

    Aυτή η συνύπαρξη συνειδητού και ασυνείδητου, με τις εκ διαμέτρου αντίθετες δυνάμεις τους, ήταν για τον Jung το κλειδί της ψυχικής ισορροπίας κάθε ανθρώπου, όπως ακριβώς για τον Ηράκλειτο η θαυμαστή τάξη και λειτουργίας του Σύμπαντος βασιζόταν στην αρμονία των αντίθετων στοιχείων μέσα στη Φύση: μέρα και νύχτα, φως και σκοτάδι, ζέστη και κρύο, χειμώνας και καλοκαίρι.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s