ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ ΜΕ ΑΙΤΙΑ


ΜΗΝΥΜΑ ΣΤΟΥΣ ΤΟΙΧΟΥΣΈνας «επικίνδυνος συγγραφέας» επειδή μας υποχρεώνει να αναθεωρήσουμε πολλές από τις πεποιθήσεις μας ή ένας φιλόσοφος πολυσχιδούς προσωπικότητας όπου … μπορεί ο καθένας να βρει ένα κομμάτι από τον εαυτό του το πιο ανθρώπινο<. (ΟΛΙΒΙΕ ΤΟΝΤ ΒΙΟΓΡΑΦΟΣ ΤΟΥ) Ο ΑΛΜΠΕΡΤ ΚΑΜΥ πίστευε επίμονα στον άνθρωπο, όποιες κι αν ήταν οι περιστάσεις ή οι δρόμοι στους οποίους τον οδηγούσε η Ιστορία .
«Επέλεξα να πεθάνω για να μη θριαμβεύσει ο φόνος. Επέλεξα να είμαι αθώος»
«

Στον δικό του «ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΜΕΝΟ ΑΝΘΡΩΠΟ» η εξέγερση για τον Καμύ αποκτά ευρύτερη, διάσταση μεγάλης ηθικής σημασίας και ευθύνης, καθώς υπερασπίζεται τη δικαιοσύνη, την αλήθεια και την ελευθερία, καταπολεμώντας την αδικία και το κακό μέσα σ’ ένα κόσμο όπου ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος μόνος του ν’ αντιμετωπίσει το πεπρωμένο του, χωρίς ν’ αυταπατάται για ένα αιώνιο μέλλον, για μιαν άλλη ζωή. Η αιωνιότητα είναι ο χρόνος που διαρκεί η δική του ζωή, η ύπαρξή του, σε σχέση με την πιθανότητα να βρει όσο ακόμα ζει, την ευτυχία και την ειρήνη .
«Οι ανθρώπινες σχέσεις καθώς και η ηθική που τις διέπει δεν είναι αποκομμένες από τις κοινωνικές συνθήκες που οι άνθρωποι βιώνουν.
«Όσοι αναγνωρίζουν ότι ζούμε σε έναν κόσμο με έντονες κοινωνικές ανισότητες, με πολέμους, όπου κυριαρχεί η λογική «όλοι εναντίον όλων», δεν γίνεται απλά να υιοθετήσουμε την λογική της συμπάθειας με όσους είναι υπεύθυνοι για την δημιουργία αυτής της κατάστασης.
Η ηθική που πρέπει να μας διέπει θα πρέπει να είναι η ηθική του οράματος της κοινωνικής απελευθέρωσης, απαλλαγμένο από την ιησουίτικη αρχή του «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα».
«Ενα μήνυμα τόσο επίκαιρο και στη δική μας βίαιη και ταραγμένη εποχή προστατεύοντας την εξέγερση από την παραίτηση, που ισοδυναμεί με αυτοκτονία και από την υπερβολική βεβαιότητα, που μπορεί να την μετατρέψει σε τυραννία.»

Ο ίδιος απεχθανόταν τις κατεστημένες εξουσίες και το ψέμα και αυτό είναι έκδηλο στο λόγο του που εκφώνησε στην Στοκχόλμη το 1957, όταν παρέλαβε το βραβείο Νόμπελ για τη λογοτεχνία, και που το αφιέρωσε στον Λουί Ζερμέν δάσκαλό του.
«Κληρονόμος μιας διεστραμμένης ιστορίας, όπου ανακατεύονται προδομένες επαναστάσεις, τρελαμένες τεχνολογίες, πεθαμένοι θεοί και ξοφλημένες ιδεολογίες, όπου μέτριες ηγεσίες μπορούν να καταστρέψουν τα πάντα αλλά δεν μπορούν να πείσουν κανέναν, όπου η νοημοσύνη ταπεινώνεται, αυτή η γενιά οφείλει, ξεκινώντας από τις αρνήσεις της, να αποκαταστήσει έστω κάτι από την αξιοπρέπεια της ζωής και του θανάτου».
Προσδοκώντας στη δική του «Ιδανική Πολιτεία», αγωνίστηκε κατά τη διάρκεια της γαλλικής Αντίστασης, και ασχολήθηκε με την δημοσιογραφία, , εξαιτίας της απογοήτευσής του από την πολιτική. Πολιτική και δημοσιογραφία έχουν αξίες ασύμβατες κατά τον Καμύ, καθώς ο πολιτικός αποκρύπτει την αλήθεια, ενώ ο δημοσιογράφος οφείλει να την ξεσκεπάσει, χαρακτηρίζοντας «ιστορικό τού άμεσου». Μετά την πτώση του φασισμού ο λόγος του βρίθει από πνεύμα φιλανθρωπίας και ουμανισμού, ενώ μετά την πτώση της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα κι ενώ οι υπόλοιποι διανοούμενοι της εποχής ατενίζουν με μία τάση στωικότητας τη λήξη του πολέμου, εκείνος αναφωνεί με φρίκη: «Ο πολιτισμός των μηχανών άγγιξε το έσχατο όριο της αγριότητάς του».
Ενας «οργανωμένος φόνος», αντιπροσωπεύει για τον Καμύ ένα νέο είδος βίας, είναι η τρομοκρατία της μηχανικής και επιστημονικής ισχύος, και θα πρέπει να διαλέξουμε: «ή την ομαδική αυτοκτονία ή τη συνετή χρήση των επιτευγμάτων της επιστήμης»
Ανένταχτος , ελπίζει σε ένα πανανθρώπινο πολιτικό σύστημα που θα θα αποσκοπεί στη βελτίωση της ηθικής και υλικής κατάστασης όλων των μελών της κοινωνίας.Η σκέψη του έχει βαθιά ανθρωπιστικό πυρήνα, και πάντα επίκαιρη, στην σημερινή εποχή όπου οι ιδεολογίες έχουν απαξιωθεί, όπου το μέλλον της ζωής πάνω στον πλανήτη προμηνύεται ζοφερό και οι αβυσσαλέες ανισότητες εξακολουθούν να καταδικάζουν δισεκατομμύρια ανθρώπους σε μιζέρια, βία και σκοταδισμό.
Αποδέχεται τη φιλανθρωπία και την ηθική με την ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ τους καταβολή, απορρίπτοντας τον χριστιανικό δογματισμό.
« Δεν θεωρεί λογικό εκείνον που σκέφτεται, αλλά εκείνον που αισθάνεται λογικά, αναφέροντας σ’ ένα από τα πρώτα του άρθρα ότι «η Τέχνη δεν αντέχει τη λογική».
«ΖΟΥΜΕ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΓΙΑΤΙ Η ΠΕΙΘΩ ΕΧΕΙ ΧΑΣΕΙ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ…. ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΟΛΕΜΑΜΕ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΤΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ Η ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΟΛΕΜΑΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΘΩΟΤΗΤΑ!…»
Η «Πανούκλα», που έπεται του «Ξένου» αποτελεί το κορυφαίο δείγμα του θεματικού κύκλου της εξέγερσης. Εδώ ο Καμύ εκφράζει την ασφυξία από την οποία έχουν υποφέρει οι άνθρωποι και την ατμόσφαιρα απειλής και εξορίας που έχουν βιώσει «επιβλητική αφήγηση του Κακού», κατακρίνοντας όλα τα απολυταρχικά καθεστώτα. Επηρεασμένος από τον παραλογισμό του πολέμου, νιώθει ξένος προς την αθλιότητα του ανθρώπινου γένους, τον ατομικισμό και τη μισαλλοδοξία που τον περιβάλλουν
Από τον Σίσυφο με το παράλογο της μοίρας του, και τη «άλογη σιωπή του κόσμου», ο Καμύ δίνει μια λύση μέσα απο την διέξοδο της εξέγερσης και της ανθρώπινης αλληλεγγύης, που τον φέρνει κοντά σ’ έναν άλλο μυθικό ήρωα, τον Προμηθέα.
«Η αληθινή γενναιοδωρία απέναντι στο μέλλον είναι να τα δίνεις όλα στο παρόν», έγραψε.
Ο ΚΑΜΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΒΙΑ
Για τον Καμύ η ελευθερία χωρίς δικαιοσύνη είναι η βασιλεία των στρατοπέδων συγκέντρωσης, των συρματοπλεγμάτων, των φυλακών. Ήθελε μία ελεύθερη οικονομία με μία δίκαιη κοινωνία.

Ο ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΜΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ
Τι είναι; Είναι ο άνθρωπος που λέει όχι. Αρνείται , και δεν παραιτείται. Ένας σκλάβος που σε όλη του την ζωή δεχόταν διαταγές, ξαφνικά κρίνει μία εντολή απαράδεκτη. Ποιο είναι το περιεχόμενο αυτού του όχι;. Αυτό το όχι επιβεβαιώνει την ύπαρξη ενός ορίου , που παραβιάζεται. Μαζί με την αποστροφή για τον παρείσακτο, σε κάθε εξέγερση υπάρχει μια τέλεια στιγμιαία εναρμόνιση του ανθρώπου με ένα μέρος του εαυτού του. Αυτόματα παρεμβαίνει μία κρίση αξίας, που τον εκθέτει σε χίλιους κινδύνους. Μέχρι τότε σώπαινε αφημένος στην απελπισία της παραδοχής μιας κατάστασης, έστω και αν την έκρινε άδικη.
Σωπαίνοντας όμως αφήνεις να πιστεύουν ότι δεν έχεις κρίση, ούτε επιθυμία για τίποτε. Η απελπισία όπως και το παράλογο επιθυμεί και κρίνει τα πάντα και η σιωπή την εκφράζει εύγλωττα. Ο επαναστάτης με την ετυμολογική έννοια αλλάζει στάση.
ΚΑΘΕ ΑΞΙΑ ΔΕΝ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ, ΑΛΛΑ ΚΑΘΕ ΚΙΝΗΜΑ ΕΞΕΓΕΡΣΗΣ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ΣΙΩΠΗΛΑ ΜΙΑ ΑΞΙΑ.

Ο επαναστατημένος άνθρωπος είναι ένας έπαινος της εξέγερσης, μιας εξέγερσης, όμως, που διαφυλάσσει «τη μνήμη της προέλευσής της», που κρατά την αθωότητα, την αγνότητά της και που δεν θεοποιεί τον εαυτό της. Υπηρετεί λοιπόν την ελευθερία και τη δικαιοσύνη.
«Η λογική του επαναστατημένου θέλει να υπηρετήσει τη δικαιοσύνη για να μην προσθέσει αδικίες στην αδικία της ανθρώπινης υπόστασης, προσπαθεί να μιλά καθαρά και κατανοητά για να μην επιβαρύνει το παγκόσμιο ψέμα και, μπροστά στον πόνο των ανθρώπων, να στοιχηματίζει υπέρ της ευτυχίας»» Σαφήνεια της γλώσσας σημαίνει να δίνεις το ίδιο νόημα στις λέξεις: η βία δεν σημαίνει εδώ βαρβαρότητα κι εκεί δίκαιη εξέγερση στην καταπίεση. Δεν μπορεί να υπάρχει διγλωσσία απέναντι στη βία, διαφορετικά επιβαρύνουμε τη γενικευμένη σύγχυση…

Στο τέταρτο από τα Γράμματα σ’ ένα Γερμανό φίλο, τον Ιούλιο του 1944, ο Καμύ διαβεβαιώνει: «Διάλεξα τη δικαιοσύνη, για να παραμείνω πιστός στη γη», βγάζει μια μεγαλειώδη κραυγή ανθρωπισμού, με όλη τη σημασία της λέξης: « τι σημαίνει να σώσουμε τον άνθρωπο; Μα, σας το φωνάζω με όλο μου το είναι, σημαίνει να μην τον ακρωτηριάσουμε και να βοηθήσουμε τη δικαιοσύνη -που μόνο ο άνθρωπος είναι ικανός να συλλάβει- να επιτύχει τους σκοπούς της».Ο σωματικός και ηθικός ακρωτηριασμός του ανθρώπου, δηλαδή ο μυστικισμός, η βία, η ωμότητα, επιφέρει βλάβες τόσο σ’ αυτόν που κάνει τούτη την πράξη όσο και σ’ εκείνον που την υφίσταται, επειδή μια τέτοια ενέργεια μεταμορφώνει τον άνθρωπο άλλοτε σε δήμιο, άλλοτε σε θύμα, στερώντας του τη δικαιοσύνη και την ελευθερία.
Τούτο το τέταρτο γράμμα υπογραμμίζει ότι οι υπερασπιστές της δικαιοσύνης και της ελευθερίας πέρασαν, άθελά τους, στην ιστορία. Αναγκάστηκαν ν’ απαντήσουν στη βία με τη βία -αυτό όμως δεν τους άρεσε. Και, για να επαναλάβουμε μια φράση του Μαλρώ, «πολέμησαν δίχως ν’ αγαπούν τον πόλεμο».
«Μα το δύσκολο κατόρθωμα για μας ήταν να σας ακολουθήσουμε στον πόλεμο, χωρίς να ξεχνάμε την ευτυχία. Και μέσα απ’ τα ουρλιαχτά και τη βία, πασχίζαμε να φυλάξουμε στην καρδιά μας τη θύμηση μιας ευτυχισμένης θάλασσας, ενός αξέχαστου για πάντα λόφου, το χαμόγελο ενός αγαπημένου προσώπου. Κι αυτό ήταν το καλύτερο όπλο μας, αυτό που δεν θα παραδώσουμε ποτέ. Γιατί, τη μέρα που θα το χάναμε, θα πεθαίναμε κι εμείς, όπως κι εσείς. Απλώς, τώρα ξέρουμε ότι τα όπλα της ευτυχίας απαιτούν, για να σφυρηλατηθούν, πολύ χρόνο και πολύ αίμα».
Η βιαιότητα μπορεί να γίνει αναγκαία λόγω των περιστάσεων, να γίνει απαραίτητη για την υπεράσπιση της δικαιοσύνης και της ελευθερίας ενάντια σ’ αυτούς που τις απειλούν ή τις προσβάλλουν, να γίνει ακόμα και προϋπόθεση επιβίωσης. Πρέπει όμως να είναι μετρημένη, περιορισμένη, να μη θεωρείται κάτι το συνηθισμένο, αποδεκτή ως κάτι το φυσιολογικό και νόμιμο, να μην φανατίζει ,ούτε βέβαια να γεμίζει όλη τη ζωή του ανθρώπου. Πρέπει να ξέρουμε να σταματάμε εγκαίρως .
Ο Καμύ, αρνείται να τη δει ως αυτοσκοπό, ενώ είναι απλά και μόνο ένα πρόσκαιρο μέσο στην υπηρεσία ενός άλλου σκοπού που την ξεπερνά: «Αναγκαστήκαμε να σας μιμηθούμε για να μην πεθάνουμε. Αντιληφθήκαμε όμως πως η υπεροχή μας απέναντί σας ήταν ότι είχαμε έναν προορισμό. Τώρα που τελειώνουν όλ’ αυτά, μπορούμε να σας πούμε κάτι που μάθαμε: ο ηρωισμός δεν είναι σπουδαίο πράγμα, η ευτυχία είναι πιο δύσκολη».
Η χρήση καταστρεπτικής δύναμης από ένα ισχυρό έθνος που έχει τη δυνατότητα να το κάνει είναι ένα είδος κρατικής τρομοκρατίας, ενάντια στην οποία θα μπορούσε ν’ αντιταχθεί μόνο μια παγκόσμια ειρήνη που θ’ απαιτούσαν οι λαοί.
Ο Καμύ ψάχνει να δώσει κάποιες εξηγήσεις για όλη αυτή την αξιοθρήνητη κατάσταση της ανθρωπότητας λέει
«Ζούμε μέσα στον τρόμο γιατί η πειθώ έχει χάσει τη δύναμή της, γιατί ο άνθρωπος παραδόθηκε ολοκληρωτικά στην ιστορία και δεν μπορεί πλέον να στραφεί προς εκείνη την πλευρά του εαυτού του, το ίδιο αληθινή όπως και η ιστορική πλευρά, την οποία ξαναβρίσκει μπροστά στην ομορφιά του κόσμου και των προσώπων. Γιατί ζούμε στον κόσμο του αφηρημένου, τον κόσμο των γραφείων και των μηχανών, των απόλυτων ιδεών και του δύσκαμπτου μεσσιανισμού. Ασφυκτιούμε ανάμεσα σε ανθρώπους που πιστεύουν ότι έχουν απόλυτο δίκιο, είτε πρόκειται για τη μηχανή τους είτε για τις ιδέες τους. Και, για όλους εκείνους που ζουν μόνο με το διάλογο και τη φιλία των ανθρώπων, τούτη η σιωπή είναι το τέλος του κόσμου.»
Για να βγούμε από τούτο τον τρόμο, θα ‘πρεπε να μπορούμε να σκεφτούμε και να δράσουμε ακολουθώντας τη σκέψη μας. Να όμως που ο τρόμος δεν αποτελεί ακριβώς το κατάλληλο κλίμα για τη σκέψη».
Για να είμαστε εντάξει με το φόβο, πρέπει να ξέρουμε τι σημαίνει και τι αρνείται. Ομως ο φόβος «Σημαίνει και αρνείται το ίδιο γεγονός: έναν κόσμο όπου ο φόνος είναι νομιμοποιημένος». κι όπου «η ανθρώπινη ζωή θεωρείται ασήμαντη».
Μπροστά στον τρόμο και την τρομοκρατία δεν φτάνει μόνο η άρνηση ούτε και η απλή καταγγελία, αλλά πρέπει να δεις καθαρά τι ακριβώς είναι, να δεις τις συνέπειές τους και πώς μπορείς να τους αντισταθείς.
Ο τρόμος και η τρομοκρατία θέτουν δύο βασικά ερωτήματα: «Ναι ή όχι, άμεσα ή έμμεσα, θέλετε να σας σκοτώσουν ή να σας κακοποιήσουν; Ναι ή όχι, άμεσα ή έμμεσα, θέλετε να σκοτώσετε ή να κακοποιήσετε άλλους; Ολοι όσοι απαντήσουν αρνητικά σ’ αυτές τις δύο ερωτήσεις μπλέκονται αυτόματα σε μια αλυσίδα συνεπειών».
Γι’ άλλη μια φορά, μιλά για δικαιοσύνη, για ελευθερία και για όρια.
«Τελικά, οι άνθρωποι σαν κι εμένα θα ήθελαν έναν κόσμο όπου όχι δεν θα σκοτωνόμασταν πια (δεν είμαστε δα κι εντελώς τρελοί!), μα όπου ο φόνος δεν θα ήταν νομιμοποιημένος. Είμαστε πράγματι, εδώ, στην καρδιά της ουτοπίας και της αντίφασης: ζούμε ακριβώς σ’ έναν κόσμο όπου ο φόνος είναι νομιμοποιημένος, κι αν δεν τον αποδεχόμαστε ως έχει, οφείλουμε να τον αλλάξουμε. Φαίνεται όμως πως αυτό είναι ανέφικτο δίχως την προσφυγή στο φόνο. Ο φόνος μάς παραπέμπει επομένως στο φόνο και θα συνεχίσουμε να ζούμε μέσα στον τρόμο, είτε έχοντάς τον αποδεχτεί καρτερικά είτε επιθυμώντας να τον εξαφανίσουμε, χρησιμοποιώντας μέσα που θα τον αντικαταστήσουν μ’ έναν άλλο τρόμο».
Είναι προφανές ότι η βία υπάρχει μέσα στην εξέγερση. Η εξέγερση, ωστόσο, δεν θα μπορούσε να το δεχτεί καρτερικά, ούτε από μεταφυσική άποψη ούτε κι από τη θέση της στην ιστορία. Από τη στιγμή που χάνει την πρωταρχική αθωότητά της, που αφήνεται ολοκληρωτικά στη βία και, κυρίως, που δέχεται ότι τούτη η βία δικαιολογείται, καταλήγει στο μηδενισμό και το φόνο: «Κάθε φορά που [η εξέγερση] θεοποιεί την ολοκληρωτική άρνηση αυτού που είναι, το απόλυτο όχι, σκοτώνει. Κάθε φορά που δέχεται τυφλά αυτό που είναι και κραυγάζει το απόλυτο ναι, σκοτώνει. Το μίσος ενάντια στον Πλάστη μπορεί να μεταβληθεί σε μίσος ενάντια στην πλάση ή σε αποκλειστική και προκλητική αγάπη γι’ αυτό που είναι. Μα και στις δύο περιπτώσεις καταλήγει στο φόνο και χάνει το δικαίωμα να λέγεται εξέγερση».Η εξέγερση παρεκκλίνει όταν αρχίζει να εκθειάζει τη βία που είναι υποχρεωμένη να χρησιμοποιεί, κυρίως όταν τη θεωρεί ως κάτι απόλυτο.
Αν θέλουμε να αλλάξουμε τον κόσμο πρέπει πρώτα απ’ όλα να απαντήσουμε στο ζήτημα της βίας, γιατί τότε ίσως διαπιστώσουμε πως η επανάσταση μιας απότομης προσπάθειας μετασχηματισμού της κοινωνίας είναι αναποτελεσματική λόγω των μέσων που χρησιμοποιεί, τροφοδοτώντας καταστροφικά ένστικτα, εκτονώνοντας τα βιαία και ανεξέλεγκτα, εγκαθιδρύοντας τις δικές της «αλήθειες, και άλλοθι, καταλήγοντας στην πρότερη κατάσταση, ή και σε χειρότερη. Δεν μπορεί να θεμελιωθεί μια βαθιά και βιώσιμη αλλαγή, αλλάζοντας μονάχα τους ρόλους, αλλά όχι τις δομές του κοινωνικού συστήματος ,γιατί το κοινό σημείο που έχουν μεταξύ τους οι πόλεμοι και οι επαναστάσεις είναι το ότι και τα δύο διέπονται από ωμή βία και τυφλό φανατισμό.
Δεν πρέπει ποτέ να εγκαταλείπουμε την ηθική στο όνομα της επανάστασης, η οποία σαν ένα ιστορικό φαινόμενο , μπορεί να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις μιας ριζικής αλλαγής της κοινωνίας μόνο όταν έχει σαν σταθερή βάση τις ανθρωπιστικές και δημοκρατικές αξίες. Όταν ο επαναστατημένος άνθρωπος δεν συγχωνεύεται και δεν απορροφιέται μέσα στη μάζα και όσο διατηρεί την ανθρωπιά του , και ακέραιη την ηθική του υπόσταση, μόνο αυτό μπορεί να τον προφυλάξει από τη βαρβαρότητα.
Ο ηρωισμός, « αυτός που κατευθύνεται απο το πνεύμα σώζει τον άνθρωπο» γιατί« Είναι άσκοπο να κλαις για το πνεύμα, αρκεί να εργαστείς γι’ αυτό». «Ομορφιά βέβαια δέν είναι επανάσταση, αλλ’ έρχεται μια μέρα που οι επαναστάτες έχουν ανάγκη απ’ αυτήν…. Ναι… Διατηρώντας την ομορφιά προετοιμάζουμε την ημέρα της αναγέννησης, όπου ο πολιτισμός θα βάλει στο κέντρο της αυτή τη ζωντανή αρετή που στηρίζει την κοινή αξιοπρέπεια του ανθρώπου και του κόσμου…». Σεβασμός της ζωής είναι ο σεβασμός του Ανθρώπου .
Η Ελευθερία που ζητά ο Επαναστάτης Καμύ, είναι η ελευθερία που δέν ταπεινώνει κανένα, είναι η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ που συνεργάζεται με τη ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, νοημένη ως προσπάθεια περιορισμού της αδικίας, ως αγώνα για την αξιοπρέπεια της ανθρώπινης κατάστασης, φροντίδα μείωσης της δυστυχίας, . «Η απόλυτη ελευθερία χλευάζει τη δικαιοσύνη και η απόλυτη δικαιοσύνη αρνιέται την ελευθερία. Για να γίνουν γόνιμες και εφαρμόσιμες οι δύο αυτές έννοιες πρέπει η μία να εμπεριέχει την άλλη : κανένας δέν εκτιμά την ελευθερία αν δέν είναι δίκαιη, ούτε μπορεί αυτή να είναι δίκαιη, αν δέν είναι ελεύθερη.
Ο επαναστατημένος άνθρωπος είναι ένας έπαινος της εξέγερσης, μιας εξέγερσης, όμως, που διαφυλάσσει «τη μνήμη της προέλευσής της», που κρατά την αθωότητα, την αγνότητά της και που δεν θεοποιεί τον εαυτό της. Υπηρετεί λοιπόν την ελευθερία και τη δικαιοσύνη.«Η λογική του επαναστατημένου θέλει να υπηρετήσει τη δικαιοσύνη για να μην προσθέσει αδικίες στην αδικία της ανθρώπινης υπόστασης».
Να μην επιβαρύνουμε τη δυστυχία του κόσμου είναι μια βασική ιδέα στην ηθική και τη φιλοσοφία του Καμύ. Πρόκειται, πάλι και πάντα, για το σεβασμό στα όρια.
«ΑΠΕΧΘΑΝΟΜΑΙ ΤΗΝ ΒΟΛΙΚΗ ΒΙΑ» (Εκκληση για μια εμφύλια ανακωχή στην Αλγερία)
«να ζήσουμε σαν ελεύθεροι άνθρωποι, δηλαδή σαν άνθρωποι που αρνούνται συνάμα να εξασκούν και να υφίστανται την τρομοκρατία»

Η Ελλάδα για τον Καμύ ,είναι ο τόπος του καθαρού φωτός,το πάθος του Ήλιου, της καθαρής καρδιάς, των χεριών που κρατιούνται φιλικά, ο τόπος του μέτρου, της σαφήνειας της σύνθεσης στοχασμού και κοσμικής πραγματικότητας, της ομορφιάς, και των αξιών που αντέχουν ακόμη δύο χιλιάδες χρόνια τώρα Είναι η χώρα που μεταμορφώνει την λύπη της σε τραγούδι, τη σκυθρωπότητα σε λυρισμό, την απελπισία σε αισθητική, την ομορφιά σε αξία . Όλα αυτά αποτελούν γι’ αυτόν τα κατάλληλα μέσα που θα σώσουν τον σύγχρονον λεηλατημένο κόσμο μας και εδώ θα βρεί το έρεισμα του ο άνθρωπος, που κατακλύζεται από την παράνοια της εποχής του γιατί Το μόνο που του απομένει είναι η προσήλωση σε ένα ιδανικό, ικανό να διαφυλάξει μέσα στον κόσμο υψηλότερες ηθικές και πνευματικές αξίες…»

Advertisements

One thought on “ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ ΜΕ ΑΙΤΙΑ

  1. «ΟΙ ΔΙΚΑΙΟΙ»
    Ο Καμύ γράφει τους «Δίκαιους» το 1949, μετά τον πόλεμο και τη λαίλαπα του Ολοκαυτώματος. Έχει χυθεί πάρα πολύ αίμα και από τις δύο πλευρές αλλά το θέμα είναι από εκεί και πέρα, πώς ο εξεγερμένος δημιουργεί και ένα άλλο πλαίσιο δικαίου.
    Αναζητώντας την ηθική του επαναστάτη, ο Καμύ επαναπροσδιορίζει από μια υπαρξιστική σκοπιά την αρχαιοελληνική αναρώτηση περί της προτεραιότητας ή μη των άγραφων νόμων, που παίρνουν τη μορφή δικαιωμάτων του ανθρώπου και του νόμου της πόλης, εδώ της συλλογικότητας «οργάνωση» που επενδύεται με ιερότητα και αφοσίωση. Το θεατρικό αυτό έργο διαχρονικό και επίκαιρο και τα μήνυματα και ερωτήματα πολλά …. «Επανάσταση για να δώσουμε μια ευκαιρία στη ζωή», «Σκοτώνουμε για να φτιάξουμε ένα κόσμο δίχως φονιάδες».. Ο Καμύ βάζει τα όρια και είναι μια ηθική στάση: δεν επιτρέπονται όλα. Ο επαναστάτης οφείλει να μην διαπραγματεύεται τους ακρογωνιαίους λίθους της ηθικής του, που αποτελούν και τη βάση της πολιτικής του σκέψης και δράσης, αλλιώς παύει να είναι υποκείμενο και μετατρέπεται σε ενεργούμενο, ένα τυφλό όργανο που χάνει τον ουσιαστικό σκοπό.
    Από το κείμενο «Η ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΕΞΕΓΕΡΣΗΣ» που αποτελεί εισήγηση στο Συμπόσιο «Αλμπέρ Καμύ: από το βίωμα του παραλόγου στην εξέγερση της ηθικής» που διοργάνωσε η ομάδα «Σημείο Μηδέν» σε συνεργασία με το Γαλλικό Ινστιτούτο και με την αιγίδα του Ελληνικού Κέντρου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s